magiran.com: فصلنامه پژوهش هاي اسلامي، شماره 2

شماره جديد اين نشريه


	تبليغات



فصلنامه پژوهش هاي اسلامي فصلنامه به زبان فارسي - انگليسي سال اول، شماره 2، بهار 1387 230 صفحه

	جهاني شدن و ظرفيتهاي معرفي حكمت متعاليه صدرايي دكتر مصطفي اديب ص 1 چکيده مشاهده متن [PDF 130KB]
	جهاني شدن از مفاهيمي است كه در سه دهه اخير مطرح گرديده و علاوه بر اينكه موضوع مراكز علمي و تحقيقاتي قرار گرفته، اذهان بسياري از جهانيان را به خود معطوف نموده است. وجه مشترك برداشتهاي گوناگون از جهاني شدن،توجه به بعد جهاني اين موضوع است. سوال اساسي اين است كه آيا جهاني شدن،فرهنگ و تمدن اسلامي را هم دچار حادثه مي كند يا نه؟ در اين مقاله با تأكيد بر بنيانهاي معرفتي اسلام با توجه به رويكرد حكمت متعاليه صدرايي، به ويژه محور انسان شناختي آن ، به اين واقعيت اشاره رفته است كه جهاني شدن با توجه به حقايق معرفتي موجود در درون خود ، همه فرهنگها ، آيينها و ملتها را مورد توجه و مخاطب خود قرار داده، لكن به دليل وجود قابليتها و ظرفيتهاي معرفتي حكمت متعاليه صدرايي، امكان متأثر شدن لايه هاي عميق و زيرين فرهنگي آن، از جهاني شدن وجود ندارد؛ گرچه براي لايه هاي بالايي و رويين هر فرهنگ امكان دست خوش هجمه و حادثه واقع شدن را مي توان تصور نمود. کليدواژگان: فرهنگ ، لايه هاي فرهنگي ، جهاني شدن ، اسلام ، حكمت متعاليه

	علم الهي از ديدگاه خواجه نصيرالدين طوسي دكتر محمدعلي اژه اي ، فاطمه ترابي زيارتگاه ص 19 چکيده مشاهده متن [PDF 110KB]
	«يعلم ما بين ايديهم و ما خلفهم و لا يحيطون بشيءٍ من علمه الا بما شاء»( س 2، آيه 255) [ مي داند آنچه را ميان دستهاي ايشان و آنچه پشت سر ايشان است و احاطه نمي كنند به چيزي از دانش او، مگر به آنچه او خواهد . ] در اين مقاله نظر خواجه نصير الدين طوسي در مورد علم الهي و نقد او را از ديدگاه مشاء مورد بحث قرار خواهيم داد و نشان خواهيم داد روش او در اين زمينه بر نظر حكماي مشاء برتري دارد . ابن سينا عقيده دارد كه علم خداوند به اشيا به ارتسام صور آنها در ذات حق تحقق مي پذيرد؛ يعني بر وجه كلي اين صورتها در ذات حق حاصل مي شود. خواجه نصير پس از رد نظريه ابن سينا، نظريه خود را بيان مي كند. او معتقد است علم باري تعالي به اشيا به اضافه اشراقيه است؛ يعني وجود مجردات و وجود علمي ماديات كه در مجردات حاصل مي شوند، مناط عالميت حق تعالي هستند.مقاله با بيان ارجحيت نظر صدرالمتا لهين پايان مي پذيريد . کليدواژگان: علم ، علم الهي ، جوهر ، عرض ، كيف ، ادراك ، عقل

	سنت - غرب - غربت : نقد و نقيبي بر كتاب در جست و جوي امر قدسي حجت الاسلام سيدحسين حسيني ص 33 چکيده مشاهده متن [PDF 269KB]
	اين مقاله به معرفي، تحليل و نقد كتاب"در جست و جوي امر قدسي" اثر دكتر سيد حسين نصر مي پردازد. نخست به" ساختار تنظيمي كتاب" اشاره شده وسپس، زير عنوان" آشنايي با مجموعه تفكرات نصر" سخن از ويژگي هاي تربيتي و شخصيتي و نيز ويژگي هاي فكري و انديشه وي دارد . نويسنده در هر مورد با ارجاع به مطالب كتاب، چالشها و سوالات خود را در دو محور فوق، پيرامون سير انديشه و تكون شخصيت نصر بيان مي كند. کليدواژگان: سنت ، غرب ، نقد ، جستجوي امر قدسي ، نصر

	تاملي بر برهان صديقين سينوي و صدرايي در چشم انداز روايات دكتر جعفر شاه نظري ، نفيسه اهل سرمدي ص 77 چکيده مشاهده متن [PDF 119KB]
	مسئله اثبات واجب الوجود در فلسفه اسلامي ، فصل ويژه اي را به خود اختصاص مي دهد و در اين ميان، برهان صديقين از براهين پرسابقه و مشهور به شمار مي رود. در تاريخ فلسفه اسلامي تقريرهاي متفاوتي از اين برهان به چشم مي خورد كه هر يك داراي نقاط قوت خاصي مي باشد. اين نوشتار به بيان تقرير اين برهان در نظام فلسفي ابن سينا و ملاصدرا اشاره دارد و به تبيين تفاوتها و پيامدهاي آنها، همت مي گمارد. بيان علامه طباطبايي از برهان صديقين از خلاصه ترين بيانات است كه البته همانگونه كه در اين مقاله خواهد آمد، ريشه و مبناي اين تقرير ، به خوبي در تبيين سينوي و صدرايي برهان مشهود است. از آنجا كه اين برهان در عرصه روايات نيز مورد توجه واقع شده، نگارنده از نظرگاه روايات نيز به روشن ساختن اين تفاوتها پرداخته است. کليدواژگان: برهان صديقين ، حقيقت وجود ، وجود لابشرط ، معيت قيومي

	تبارشناسي « تجربه ديني » در مطالعات دينداري علي رضا شجاعي زند ص 91 چکيده مشاهده متن [PDF 188KB]
	تجربه ديني به عنوان يكي از موضوعات مورد توجه دين پژوهان، پيشينه كلامي و زمينه هاي اجتماعي روشني در غرب و در مسيحيت دارد و روند فزوني گرفتنِ توجهات به سوي آن نيز، كاملاً قابل درك و رديابي است. اما نضج و نمو آن در ايران همچون بسياري از مفاهيم و مقولات ديگر، از روندي طبيعي برخوردار نبوده، بلكه از طريق تأملات صِرف آكادميك و تبادلات روشنفكرانه به وقوع پيوسته است. اين مقاله، بي آن كه قصد ارزشيابي كلاميِ اين مفهوم با نظر به آموزه هاي اسلامي را داشته باشد، تلاش دارد تا با اشاره به برخي از ريشه هاي كلامي و عقبه هاي تاريخي _ اجتماعيِ آن در غرب، توجه متألهين و فلاسفه دين از يك سو و روان شناسان و جامعه شناسان دين را از سوي ديگر، به لزوم بذل احتياط و دقت نظر هر چه بيشتر در تشخيص و تدقيق مفهومي و تعيين جايگاه و مرتبت حقيقي آن در دين و نسبتش با دينداري جلب نمايد کليدواژگان: تجربه ديني ، دين ، دينداري ، مدل دينداري

	ماهيت ايمان ديني از ديدگاه غلامه طباطبايي دكتر مجيد صادقي ، حميدرضا عبدلي مهرجردي ص 111 چکيده مشاهده متن [PDF 157KB]
	سخن از «ايمان» و جايگاه آن در اديان و توجه به نقش بنيادين آن در شكل گيري باور ديني از عمده ترين مباحث فلاسفه دين و متكلمان هر دين به شمار مي رود. اين جستار در نظر دارد تا ماهيت ايمان ديني را از ديدگاه علامه طباطبايي (ره) مورد بررسي قرار دهد. ايشان فيلسوف و متكلمي هستند سرشناس و متبحر در تحليل انديشه ديني كه اين بر ارزش كار مي افزايد. علامه طباطبايي ايمان را باوري تمكن يافته در قلب مي داند؛ به گونه اي كه باعث مصونيت انسان از شك مي شود. بنابراين، ايمان از سنخ باور متمكن در قلب خواهد بود. از ديدگاه ايشان متعلق ايمان امري عيني و خارجي است و بين ايمان و عقل تعارضي نيست. ايمان در مراحل ابتدايي همراه با شك بوده و نهايتا به يقين منجر مي شود. کليدواژگان: ايمان ديني ، تصديق ، شك ، يقين ، عقل

	سفر در اسلام اكرم علي بخشي ص 131 چکيده مشاهده متن [PDF 161KB]
	جريان زندگي انسان در بستر لحظه ها، همانند سفري است كه از مبدايي آغاز شده و به سوي مقصدي در حركت است. اين سفر مي تواند تنها شامل زندگي روزمره وي باشد كه در اين صورت، تولد، لحظه آغاز و مرگ پايان آن خواهد بود؛ و نيز مي تواند شامل سفر معنوي انسان باشد كه در اين صورت ناداني اي كه آدمي با خود از شكم مادر آورده، مبدا سفر، و آراستگي به كمالات انساني مقصد آن خواهد بود. در اين سفر هر يك از مراحل كمال، به منزله يكي از منزلگاههاست. از سوي ديگر، سير در آفاق و انفس براي آدمي عبرت آموز است و انسان مي تواند از طريق، آنچه بر ديگران گذشته، آينده خود را حدس بزند و مسير زندگي اش را به سوي كمال، آگاهانه انتخاب نمايد. در انديشه هاي اسلامي بارها به سفر دستور داده شده و از فوايد، آداب، لوازم و شرايط آن سخن به ميان آمده است. در اين مقاله كه به شيوه سندكاوي اطلاعات مورد نياز جمع آوري شده و به صورت توصيفي- تحليلي يافته ها ارائه شده اند، تلاش شده است برخي از مهمترين جلوه هاي سفر مورد بررسي قرار گيرد. کليدواژگان: سفر ، فوايد ، آداب ، لوازم ، اسلام

	بررسي و نقد نظريات ابن خلدون در كتاب مقدمه در باره جانشيني و امامت حضرت علي (ع) دكتر علي غفراني ص 155 چکيده مشاهده متن [PDF 137KB]
	ابن خلدون، مورخ و متفكر مسلمان سده هشتم در شمال آفريقابود كه بانوشتن كتاب معروف «مقدمه» شهرت واعتبار جهاني يافت. اين مقاله برآن است تا پس از نقل انديشه ها و نظرات ابن خلدون (فيلسوف معروف شمال آفريقاكه به عقل گرايي وتفكر فلسفي در مسايل تاريخي مشهور است)، در مبحث خلافت وجانشيني پس از پيامبر اسلام به طور عام وبحث جانشيني حضرت علي (ع) به طور خاص، به بررسي آنها پرداخته وبا استناد به منابع تاريخي معتبر ومستند، به نقد اين مطالب بپردازد وجبهه گيريهاي وي را در برابر امامت و خلافت حضرت علي (ع) كه زاييده نگرش خاص وي است و او را تاحد تناقض گويي و وهم گرايي پيش مي برد، روشن سازد . کليدواژگان: ابن خلدون ، مقدمه ، خلاقيت ، جانشيني پيامبر ، امامت ، امام علي (ع) ، دين و شريعت

	قاعده لطف در كلام اسلامي دكتر رضا فرشچيان ، دكتر احمد جمالي زاده ص 175 چکيده مشاهده متن [PDF 145KB]
	قاعده لطف پيشينه اي طولاني در مباحث استدلالي علم كلام دارد و همواره مورد استناد متكلمان در استدلال و اثبات عقايد ديني قرار گرفته و مي گيرد؛ شايسته است در تبيين جايگاه اين قاعده در تاريخ علم كلام، ديدگاه متكلمان نامدار مورد توجه قرار گيرد و پيشينه اين قاعده شناخته شود. مقاله حاضر مروري تاريخي بر ديدگاه متكلمان معتزلي، اماميه و اشاعره دارد و موارد استدلال و استناد به آن را در اثبات پاره اي از مباني اعتقادي بيان مي دارد، مناقشات پيرامون اين قاعده بيانگر توجه و تحرك عقلاني متكلمان اسلامي و مباحثه و مناظره آنان در استدلال بر مباني اعتقادي مي باشد. کليدواژگان: قاعده لطف ، علم كلام ، اماميه ، معتزله

	بررسي شيوه تفسيري مولوي در مثنوي با نگاهي به حقايق التفسير سلمي دكتر فاطمه مدرسي ، دكتر بهمن نزهت ص 193 چکيده مشاهده متن [PDF 210KB]
	واكاوي ژرف انديشه هاي غني و شخصيتِ عرفانيِ مولوي نيازمند بررسي اين نكته است كه در زمانِ حيات او چه كتابهايي در محافل صوفيه ومجامع علمي بيشتر معروف و متداول ومورد رجوع همگان بوده و مولوي نيز به احتمال زياد برخي از آنها را ديده تأثير پذيرفته است. ظن مسلم در اين مورد آن است كه مولانا به طور قطع آثار سنايي ، عطار ،رساله قشيريه و قوت القلوب ابو طالب مكي را ديده و از آثار صوفيان بزرگي چون محمد واحمد غزالي،عين القضات همداني، ميبدي و روزبهان بقلي آگاهي داشته است. افزون بر اين موارد، بنا به تصريح افلاكي در مناقب العارفين، مولانا با «حقايق التفسير» سلمي آشنا بوده و بدون شك از اين تفسير بزرگ ونفيس عرفاني نيز استفاده ها كرده ودر تفسير عرفاني آيات قرآن كريم بدان نظر داشته و تحت تأثير آن قرار گرفته است.در اين پژوهش با توجه به همسانيها و مشتركات دو اثر ياد شده، هم به شكل گيري شيوه تفسيري مولوي كه مستقيماً تحت تأثير حقايق التفسير بوده است، اشاره خواهد شدو هم سير آرا و انديشه هاي بنيادين عرفان وتصوف اسلامي را كه در حقايق التفسير مطرح شده و به نوعي به دست مولوي رسيده و با انديشه ي وقاد او راه كمال وتعالي را پيموده است، مورد بررسي و مداقه قرار خواهد گرفت. کليدواژگان: تصوف ، تفسير ، سلمي ، عرفان ، مولوي

	ترجمه چكيده مقالات ص 218 (انگليسي) مشاهده متن [PDF 135KB]

تعداد صفحات: 230 صفحه
قيمت: 12000 ريال
شمارگان: 1000 نسخه
تاريخ انتشار: 15/7/87
تلفن: 3202411 (0341)

تاريخ درج در سايت: 22/7/87
شمار بازديدکنندگان اين شماره: 1384

چاپ فهرست

ارسال فهرست به ديگران

نظر بدهيد

اشتراک نسخه چاپي

معرفی سايت به ديگران

گزارش اشکال در اطلاعات

اشتراک نشريات ديگر

جستجوی مطالب

کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:

آرشيو اين مجله

همه مجلات عضو

مجلات علمی مصوب

متن روزنامه های عضو

جستجوی پيشرفته